PLN
Język polski
Odpowiedzialność sprzedającego
Odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi (umowy zawarte od 25.12.2014 r.)

Zasady odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu rękojmi zostały uregulowane w przepisach art. 556 - 5764 Kodeksu cywilnego (Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296 z późn. zm.) i znajdują zastosowanie do umów sprzedaży zawartych od dnia 25 grudnia 2014 r. Rękojmia stanowi ustawową odpowiedzialność sprzedawcy w sytuacji, gdy rzecz sprzedana ma wadę fizyczną lub prawną. Wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową. W szczególności wada fizyczna występuje w sytuacji, gdy rzecz:
1) nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia;
2) nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, w tym przedstawiając próbkę lub wzór;
3) nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia;
4) została kupującemu wydana w stanie niezupełnym.

 

Rzecz sprzedana ma wadę fizyczną także w razie nieprawidłowego jej zamontowania i uruchomienia, jeżeli czynności te zostały wykonane przez sprzedawcę lub osobę trzecią, za którą sprzedawca ponosi odpowiedzialność, albo przez kupującego, który postąpił według instrukcji otrzymanej od sprzedawcy.

 

Wada prawna występuje, gdy rzecz sprzedana stanowi własność osoby trzeciej albo jeżeli jest obciążona prawem osoby trzeciej (np. zastawem), a także jeżeli ograniczenie w korzystaniu lub rozporządzaniu rzeczą wynika z decyzji lub orzeczenia właściwego organu.

 

Zgodnie z powołanymi przepisami odpowiedzialność za wady fizyczne i prawne spoczywa na sprzedawcy, a jej ograniczenie lub wyłączenie jest niedopuszczalne. W Szczególności bezskuteczne są wszelkie informacje typu "po odejściu od kasy reklamacje nie będą uwzględniane, czy "towar przeceniony nie podlega reklamacji", itp.

 

W przypadku wystąpienia wady konsument może według swojego wyboru żądać:
a) naprawy lub wymiany,
albo złożyć oświadczenie o:
b) obniżeniu ceny lub odstąpieniu od umowy.

 

Jeżeli konsument złoży oświadczenie o obniżeniu ceny lub odstąpieniu od umowy, sprzedawca zamiast zwrotu pieniędzy może rzecz naprawić albo wymienić. Wymiana albo naprawa dokonana w tym trybie powinna nastąpić niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla konsumenta.

 

Jeżeli rzecz była już wcześniej naprawiana lub wymieniana sprzedawca nie może odmówić konsumentowi uznania oświadczenia o odstąpieniu lub obniżeniu ceny i ponownie rzecz naprawiać lub wymieniać. W takiej sytuacji zobowiązany jest do zwrotu części (obniżenie ceny) lub całości pieniędzy (odstąpienie od umowy). Uprawnienie do odstąpienia od umowy nie występuje tylko w przypadku, gdy wada rzeczy jest nieistotna.

 

Złożenie reklamacji nakłada na sprzedawcę obowiązek jej rozpatrzenia i ustosunkowania się do żądania konsumenta (naprawy, wymiany, obniżenia ceny) w terminie 14 dni. Przekroczenie tego terminu oznacza, że sprzedawca uznał żądanie konsumenta za uzasadnione.

 

W przypadku uznania reklamacji sprzedawca zobowiązany jest wymienić rzecz wadliwą na wolną od wad lub usunąć wadę w rozsądnym czasie bez nadmiernych niedogodności dla konsumenta. Dodatkowo sprzedawca ponosi koszty dostarczenia rzeczy, ubezpieczenia, robocizny, materiałów oraz ponownego zamontowania i uruchomienia.

 

Dochodzenie przez konsumenta odpowiedzialności od sprzedawcy wymaga wykazania, że rzecz jest wadliwa, a po upływie 1 roku konieczne jest wykazanie, że wadliwość ta występowała już w chwili nabycia rzeczy. W razie sporu co do istnienia wady może okazać się potrzebna opinia rzeczoznawcy.

 

Sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi przez okres 2 lat od momentu wydania rzeczy, a w przypadku nieruchomości 5 lat. W razie sprzedaży rzeczy używanych strony mogą skrócić ten okres do 1 roku.

 

Przy sprzedaży między przedsiębiorcami kupujący traci uprawnienia z tytułu rękojmi, jeżeli nie zbadał rzeczy w czasie i w sposób przyjęty przy rzeczach tego rodzaju i nie zawiadomił niezwłocznie sprzedawcy o wadzie, a w przypadku gdy wada wyszła na jaw dopiero później - jeżeli nie zawiadomił sprzedawcy niezwłocznie po jej stwierdzeniu. Do zachowania powyższego terminu wystarczy wysłanie przez kupującego przedsiębiorcę przed jego upływem zawiadomienia o wadzie.

 

Kupujący może wykonywać uprawnienia z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy niezależnie od uprawnień wynikających z gwarancji. Wykonanie uprawnień z gwarancji nie wpływa na odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi. W razie wykonywania przez kupującego uprawnień z gwarancji bieg terminu do wykonania uprawnień z tytułu rękojmi ulega zawieszeniu z dniem zawiadomienia sprzedawcy o wadzie.

 

Odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu niezgodności towaru z umową (umowy zawarte do 24.12.1014 r.)

Sprzedaż konsumencka i odpowiedzialność sprzedawcy uregulowana jest w ustawie z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176 z późń. zm.) i mają zastosowanie do umów sprzedaży zawartych do dnia 24 grudnia 2014 r.

 

Przesłanki odpowiedzialności sprzedawcy

Sprzedawca ponosi odpowiedzialność, gdy towar konsumpcyjny w chwili jego wydania jest niezgodny z umową (wadliwy). Niezgodność ta może polegać na braku możliwości korzystania z rzeczy zgodnie z przeznaczeniem, ale także może przejawiać się brakiem określonych właściwości. Zgodnie z ustawą towar konsumpcyjny jest zgodny z umową, jeżeli:
a) nadaje się do celu, do jakiego tego rodzaju towar jest zwykle używany;
b) jego właściwości odpowiadają właściwościom cechującym towar tego samego rodzaju;
c) odpowiada oczekiwaniom dotyczącym towaru tego rodzaju, opartym na składanych publicznie zapewnieniach sprzedawcy, producenta lub jego przedstawiciela.

 

Ustawodawca poszerzył zakres odpowiedzialności sprzedawcy na przypadki, gdy towar konsumpcyjny został nieprawidłowo zamontowany lub uruchomiony, jeżeli czynności te zostały wykonane przez osobę, za którą ponosi odpowiedzialność albo przez kupującego na podstawie dołączonej instrukcji montażu.

 

Odpowiedzialność sprzedawcy określona w przepisach ma charakter obligatoryjny. Sprzedawca nie może jej wyłączyć, ani ograniczyć. Nieprawidłowe są zatem informacje spotykane w sklepach, że towar przeceniony nie podlega reklamacji albo, że po odejściu od kasy reklamacji się nie uwzględnia. Tylko w dwóch przypadkach odpowiedzialność sprzedawcy jest wyłączona:
1) gdy kupujący o tej niezgodności wiedział już w chwili zakupu. Świadome nabycie rzeczy z określoną usterką, często połączone z obniżeniem ceny, nie uprawnia konsumenta do żądania naprawy lub wymiany rzeczy ze względu na tę usterkę. Nie wyłącza to jednak odpowiedzialności sprzedawcy w przypadku ujawnienia się innych wad;
2) gdy sprzedawca nie odpowiada, w przypadku kiedy konsument oceniając rozsądnie powinien był o tej niezgodności wiedzieć. Chodzi o sytuacje, gdy w chwili zakupu konsument nie wie, że towar jest niezgodny z umową, ale oceniając sprawę rozsądnie powinien był wiedzieć. Na przykład rozsądny konsument powinien wiedzieć, że mimo zapewnień producenta wyrażonych w reklamie żaden napój "nie doda Ci skrzydeł", albo że nie da się uszyć kołdry "z anielskiego pierza", a smak batonika może mieć tylko przysłowiowy "smak raju".

 

Obowiązek zawiadomienia sprzedawcy o niezgodności

W przypadku wystąpienia niezgodności konsument ma obowiązek zawiadomić o niej sprzedawcę w terminie 2 miesięcy od jej zauważenia. Niedochowanie tego obowiązku powoduje wygaśnięcie uprawnień z tytułu niezgodności towaru z umową i sprzedawca może skutecznie uchylić się od odpowiedzialności.

 

Uprawnienia konsumenta

Jeżeli konsument w prawidłowym terminie zawiadomił sprzedawcę o niezgodności, może według swojego wyboru żądać doprowadzenia towaru do zgodności z umową przez nieodpłatną naprawę lub wymianę. Wybór konsumenta może być ograniczony tylko do jednego z tych żądań, gdy realizacja drugiego byłaby niemożliwa (np. naprawa żarówki) lub gdyby pociągała dla sprzedawcy nadmierne koszty (np. wymianę całego telewizora w przypadku usterki pilota). Żądanie naprawy albo wymiany nakłada na sprzedawcę obowiązek ustosunkowania się do tego roszczenia w terminie 14 dni (kalendarzowych). Po bezskutecznym upływie tego terminu przepisy nakazują przyjąć, że sprzedawca uznał żądanie za uzasadnione i jest zobowiązany je spełnić. Użyte w ustawie sformułowanie "nieodpłatnej naprawy albo wymiany" oznacza, że sprzedawca ma obowiązek także zwrotu kosztów dostarczenia wadliwej rzeczy, demontażu i ponownego montażu, zamontowania i ponownego uruchomienia.

 

Mało precyzyjnie ustawa określa termin naprawy albo wymiany. Zgodnie z przepisami sprzedawca powinien dokonać tych czynności w "odpowiednim czasie", przy określeniu którego należy wziąć pod uwagę rodzaj towaru i cel jego nabycia. W niektórych przypadkach oznacza to, że sprzedawca musi rzecz naprawić lub wymienić natychmiast, czyli właściwie tego samego dnia.

 

Żądanie naprawy lub wymiany jest podstawowym uprawnieniem konsumenta, choć w praktyce konsumenci często już przy składaniu pierwszej reklamacji oczekują zwrotu pieniędzy. Obecnie obowiązujące przepisy istotnie ograniczają to uprawnienie. Odstąpienie od umowy albo żądanie obniżenia ceny towaru wymaga wystąpienia dodatkowych, nadzwyczajnych okoliczności. Są to:
a) brak możliwości naprawy albo wymiany lub sytuacja, gdy naprawa albo wymiana wymagają nadmiernych kosztów; albo
b) niedokonanie naprawy, wymiany w odpowiednim czasie, albo
c) sytuacje, gdy naprawa albo wymiana narażałaby konsumenta na znaczne niedogodności.

 

Dodatkowym ograniczeniem możliwości odstąpienia od umowy i żądania zwrotu ceny jest konieczność wykazania, że niezgodność jest istotna. W przypadku niezgodności bagatelnej konsument może w takich sytuacjach żądać tylko obniżenia ceny.

 

Okres odpowiedzialności

Sprzedawca odpowiada z tytułu niezgodności w przypadku jej stwierdzenia przed upływem 2 lat od wydania towaru. W razie wymiany towaru termin ten biegnie na nowo.

 

Niezgodność a gwarancja

Korzystanie z uprawnień z tytułu niezgodności towaru z umową nie wyłącza, ani nie ogranicza uprawnień z tytułu gwarancj.

 

Newsletter

Chcesz otrzymywać od nas informacje o nowościach i promocjach? Zostaw dane i odbierz rabat 5% na pierwsze zakupy!

Zapisz się na newsletter
Dowiedz się więcej
Newspaper Message YouTube